Εισαγωγικές εξετάσεις Πρώτης Τάξης
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ
Οι εισαγωγικές εξετάσεις στα Ελληνικά βασίζονται στο αναλυτικό πρόγραμμα του ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ όπως αυτό καθορίζεται από το Υπουργείο Παιδείας. Επίσης, οι εξετάσεις θα συμπεριλαμβάνουν και ερωτήσεις κρίσεως.
Το γραπτό που επισυνάπτεται, αποτελεί απλώς ένα δείγμα του επιπέδου που αναμένεται να κατέχουν τα παιδιά.
ΥΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ
Για την εξέταση αυτή απαιτείται από το μαθητή να κατέχει σε άριστο επίπεδο την ύλη της ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ, όπως και του ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ που διδάκτηκε σ' όλες τις τάξεις του ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ.
Τα δύο αυτά θέματα μπορούν να εξεταστούν μέσα από ανεξάρτητες μεταξύ τους ασκήσεις ή μέσα απο κείμενα όπου οι ασκήσεις αυτές ενσωματώνονται με μια σειρά άλλων ερωτήσεων. Θα πρέπει να τονιστεί πως η ικανότητα της ορθής χρήσης της Γραμματικής και του Συντακτικού ελέγχεται και αξιολογείται και μέσα από τις μικρές ή μεγαλύτερες απαντήσεις τις οποίες θα πρέπει να δώσει ο μαθητής/η μαθήτρια, όπως και με τις ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΙΣ προτάσεων.
Η εξέταση περιλαμβάνει επίσης κείμενα-πεζά ή και ποιητικά - από λογοτεχνικά βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά ή άλλες πηγές.
Σκοπός είναι να διαγνωστούν και οι γνώσεις των βασικών δομών της γλώσσας, αλλά και η κατανόηση γενικότερων ή επιμέρους θεμάτων, η ικανότητα των υποψηψίων να εξάγουν συμπεράσματα, να δίνουν μια δική τους κριτική, να γράφουν αντίθετα, συνώνυμα, παράγωγα λέξεων, να καθορίζουν το ύφος ενός κειμένου, να χαρακτηρίζουν πρόσωπα ή καταστάσεις κλπ.
Τονίζεται ότι η Αγγλική Σχολή διατηρεί το δικαίωμα να εξετάζει γνώσεις και ικανότητες των υποψηψίων με όποιο τρόπο θεωρεί κατάλληλο κάθε φορά.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Δημοτική Εκπαίδευση υιοθετεί το ελλαδικό Αναλυτικό Πρόγραμμα και τα βιβλία "Ή γλώσσα μου". Εδώ επιχειρείται μια συνοπτική παρουσίαση των επιδιώξεων των διάφορων τομέων του γλωσσικού μαθήματος.
Η γλώσσα ενσαρκώνει τη βαθύτερη φυσιογνωμία κάθε λαού, αποτελεί σημείο ανακεφαλαίωσης και συναίρεσης όλων των στιγμών της διαχρονικής διαδρομής του, είναι απόσταγμα από μνήμες και καταβολές, που δένονται με το είναι του και τον βοηθούν να συνειδητοποιεί την ιστορική του διάρκεια και την ιδιοπροσωπία του.
Η γλώσσα αποτελεί το κυριότερο μέσο επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους και μέσο έκφρασης των σκέψεων, των συναισθημάτων και των εμπειριών τους. Η γλώσσα και η σκέψη αλληλοεπηρεάζονται. Στο σχολείο η γλώσσα δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα θέμα του Αναλυτικού Προγράμματος, αλλά καλλιεργείται και αναπτύσσεται σε όλα τα μαθήματα και διέπει όλες τις πτυχές της σχολικής ζωής.
Το γλωσσικό μάθημα πρέπει να αντιμετωπίζεται ενιαία. Στο Αναλυτικό Πρόγραμμα, όμως, η γλώσσα χωρίζεται σε επιμέρους τομείς, για να διευκολυνθεί η ολόπλευρη καλλιέργειά της.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ
Σκοπός του γλωσσικού μαθήματος είναι η γλωσσική ανάπτυξη των μαθητών, στο μέτρο των δυνατοτήτων τους, με την πρόσκτηση του εκφραστικού πλούτου της νεοελληνικής γλώσσας και την κατανόηση των δομών της για αποτελεσματική επικοινωνία και διευκόλυνση της πνευματικής τους συγκρότησης.
ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ
ΕIΣΑΓΩΓΗ
Η ικανότητα για προφορική έκφραση σε συνδυασμό με την ικανότητα για προσεκτική και κριτική ακρόαση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για αποτελεσματική επικοινωνία, γι' αυτό και καλλιεργούνται συστηματικά σε όλα τα θέματα του Αναλυτικού Προγράμματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε όλες τις μορφές του ελεύθερου δημιουργικού διαλόγου.
ΣΚΟΠΟΣ
Οι μαθητές να ακούνε με προσοχή, να θέτουν σε κριτικό έλεγχο ό, τι ακούνε και να εκφράζονται με φυσικότητα, ευχέρεια, σαφήνεια και ακρίβεια για αποτελεσματική επικοινωνία.
ΣΤΟΧΟΙ
Τάξεις Α '+ Β'
Οι μαθητές, έχοντας υπόψη τους την περίσταση επικοινωνίας και συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο, να καταστούν ικανοί:
- να αναγνωρίζουν ήχους
- να κατανοούν και εκτελούν απλές προφορικές οδηγίες
- να αρθρώνουν, προφέρουν και τονίζουν ορθά
- να ακούνε προσεκτικά, να κατανοούν αυτά που ακούνε, να συγκρατούν τα ουσιώδη και να ανταποκρίνονται κατάλληλα
- να εκφράζονται με φυσικότητα και ευγένεια
- να περιγράφουν γεγονότα και καταστάσεις ζωής
- να ακούνε προσεκτικά ιστορίες, παραμύθια κ.ά. και να τα αναδιηγούνται
- να διαβιβάζουν με ακρίβεια ένα απλό μήνυμα
- να συνομιλούν με το δάσκαλο και τους συμμαθητές τους για ανταλλαγή πληροφοριών και για συμμετοχή σε δραστηριότητες να υποδύονται με φυσικότητα και δημιουργικούς αυτοσχεδιασμούς διάφορους ρόλους από την καθημερινή ζωή, από ιστορίες, παραμύθια κ.ά.
Τάξεις Γ' + Δ'
Α. Οι στόχοι των τάξεων Α' και Β'.
Β. Οι μαθητές, έχοντας υπόψη τους την περίσταση επικοινωνίας και συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο, να καταστούν ικανοί:- να κατανοούν και να εκτελούν σύνθετες προφορικές οδηγίες που τους δίνονται και να δίνουν τα ίδια απλές οδηγίες
- να ακούνε με προσήλωση το δάσκαλό τους, τους συμμαθητές τους ή άλλους και να σχολιάζουν αυτά που ακούνε
- να περιγράψουν με λεπτομέρεια πρόσωπα, αντικείμενα, τόπους, γεγονότα, εικόνες κτλ.
- να χρησιμοποιούν χροιά και ένταση φωνής, ρυθμό ομιλίας, έκφραση προσώπου και χειρονομίες, ανάλογα με την περίπτωση, για να επικοινωνούν αποτελεσματικά
- να εκφράζονται με σαφήνεια και ακρίβεια
- να συμμετέχουν ενεργά και εποικοδομητικά σε συζήτηση στην ομάδα
- να αποτιμούν και να θέτουν σε κριτικό έλεγχο αυτά που ακούνε και να εκφράζουν τις απόψεις τους, όταν χρειάζεται
- να παίρνουν απλές συνεντεύξεις από διάφορα πρόσωπα για συγκέντρωση πληροφοριών.
Α. Οι στόχοι των προηγούμενων τάξεων.
Β. Οι μαθητές έχοντας υπόψη τους την περίσταση επικοινωνίας και συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο να καταστούν ικανοί:
- να δίνουν σύνθετες οδηγίες (πώς θα βρεις το σπίτι μου, πώς θα παίξουμε ένα παιχνίδι κτλ.)
- να συγκρατούν, ως συντονιστές μιας συζήτησης, τα κύρια σημεία και να καταλήγουν σε συμπεράσματα
- να διαλέγονται ομαδικά για το σχεδιασμό, την εκτέλεση και την παρουσίαση μιας δραστηριότητας (πείραμα, παράσταση κτλ.)
- να εκφράζονται με άνεση υιοθετώντας γλωσσικά αποδεκτούς τρόπους και τύπους
- να διανθίζουν το λόγο τους με φραστικούς τρόπους που προσιδιάζουν σε διάφορες περιστάσεις ζωής (χιούμορ, παρομοιώσεις, μεταφορικές εκφράσεις, αυτοερωτήσεις κτλ.)
- να απολαμβάνουν την αισθητικά καταξιωμένη έκφραση (αφήγηση, απαγγελία, δράμα)
- να αναγνωρίζουν και ερμηνεύουν διαθέσεις (αισθήματα, συναισθήματα, χιούμορ κτλ.)
- να αποδίδουν περιληπτικά ένα γεγονός, μια ομιλία κτλ
ΑΝΑΓΝΩΣΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η ικανότητα για ανάγνωση είναι μια από τις πιο σημαντικές δεξιότητες που το σχολείο επιδιώκει να καλλιεργήσει στο παιδί, γιατί αναμφίβολα αποτελεί αναγκαίο υπόβαθρο για τη μαθησιακή του πρόοδο, την ευρύτερη πνευματική του καλλιέργεια και την ανάπτυξη και ολοκλήρωση της προσωπικότητας του.
Με την ανάγνωση ο άνθρωπος εξασφαλίζεί μια βασική μορφή επικοινωνίας, που εκφράζεται είτε με τη μετάδοση του περιεχομένου του γραπτού λόγου σε άλλους είτε με την κατανόηση και κριτική αξιοποίησή του από τον ίδιο τον αναγνώστη. Η ποιότητα της επικοινωνίας αυτής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το επίπεδο της αναγνωστικής ικανότητας.
ΣΚΟΠΟΣ
Οι μαθητές να διαβάζουν κείμενα με ευχέρεια, φυσικότητα και εκφραστικότητα, να τα κατανοούν, να τα αποτιμούν από την άποψη του περιεχομένου και της μορφής τους και να καλλιεργούνται αισθητικά και συναισθηματικά.
ΣΤΟΧΟΙ
Οι μαθητές:
Τάξη Α'
- να αναγνωρίζουν σηματοδοτήσεις και οπτικό λεξιλόγιο που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή ζωή
- να συνειδητοποιήσουν τη σύνδεση ανάμεσα στην προφορική και στη γραπτή γλώσσα και τη χρησιμότητα της τελευταίας
- να κατακτήσουν το βασικό μηχανισμό της ανάγνωσης
- να αρθρώνουν και προφέρουν ορθά
- να διαβάζουν με φυσικότητα και ευχέρεια μικρά κείμενα και να κατανοούν το περιεχόμενό τους
- να αποδίδουν ορθά την ένδειξη τόνου και τα βασικά σημεία στίξης (τελεία, ερωτηματικό, κόμμα, θαυμαστικό)
Τάξη Β'
Α. Οι στόχοι της Α' τάξης.
Β. Οι μαθητές:
- να διαβάζουν κείμενα με ευχέρεια και σχετική ταχύτητα, μεγαλόφωνα και σιωπηρά, και να κατανοούν το περιεχόμενό τους
- να διαβάζουν, με εκφραστικό τρόπο, κείμενα, για να γίνονται κατανοητά από τους άλλους
- να διαβάζουν κείμενα για άντληση πληροφοριών και για προσωπική τους ευχαρίστηση
- να αναγνωρίζουν και ανακαλούν τα βασικά στοιχεία (πρόσωπα, καταστάσεις, απόψεις, ιδέες, γεγονότα κ.ά.) ενός κειμένου
- να διατυπώνουν απλά συμπεράσματα με βάση τα δεδομένα ενός κειμένου
- να αναγνωρίζουν εκφραστικούς τρόπους (περιγραφή, διάλογος, αφήγηση κ.ά.) ενός κειμένου να αναγνωρίζουν τις στροφές και τους στίχους ενός ποιήματος
Τάξεις Γ'+ Δ'
Α. Οι στόχοι των τάξεων Α' και Β'.
Β. Οι μαθητές:
- να διαβάζουν, με άνεση και κατάλληλο ύφος, κείμενα από διάφορα είδη λόγου αποδίδοντας ορθά όλα τα σημεία στίξης
- να επισημαίνουν και κατανοούν τα βασικά στοιχεία κειμένου και να τοποθετούν σε χρονική, λογική ή άλλη σειρά
- να επισημαίνουν στοιχεία από κείμενο, που να υποστηρίζουν ή να απορρίπτουν μια θέση
- να κατανοούν τη σημασία λέξεων, φράσεων και προτάσεων από τα συμφραζόμενα
- να επισημαίνουν τους διάφορους εκφραστικούς τρόπους ενός κειμένου και να αναφέρουν τους λόγους που οδήγησαν το συγγραφέα να τους επιλέξει να προσδιορίζουν τα δομικά στοιχεία ενός κειμένου (πρόσωπα - χαρακτήρες, τοπικά και χρονικά πλαίσια, γεγονότα κ.ά.)
- να επισημαίνουν την ομοιοκαταληξία ποιημάτων
- να απομνημονεύουν μικρά κείμενα που χρειάζεται να συγκρατήσουν στη μνήμη τους (ποιήματα, προσευχές, διάλογοι κ.ά)
- να κάνουν μια πρώτη γνωριμία με την κυπριακή και τη νεοελληνική λογοτεχνία, να απολαμβάνουν τα καλογραμμένα κείμενα και να γίνουν φίλοι του καλού βιβλίου
Τάξεις Ε'+ Στ'
Α. Οι στόχοι των προηγούμενων τάξεων.
Β. Οι μαθητές:
- να διαβάζουν μεγαλόφωνα με καθαρή άρθρωση, φυσικότητα και άνεση και σιωπηρά με προσήλωση και στοχαστικότητα, έχοντας και στις δυο περιπτώσεις οδηγό το νήμα του νοήματος, τα συμφραζόμενα και τη στίξη του κειμένου
- να επισημαίνουν και εκτιμούν τα λογοτεχνικά γνωρίσματα και τεχνικές του συγγραφέα (λιτό ή εμπλουτισμένο γράψιμο, ουδέτερη ή συναισθηματική περιγραφή, δραματικά ή κωμικά στοιχεία, σχηματα λόγου κτλ.)
- να σχολιάζουν τις ιδέες και τα μηνύματα διαφόρων κειμένων
- να διακρίνουν στα κείμενα το πραγματικό από το φανταστικό, το γεγονός από τη γνώμη κ.α.
- να επισημαίνουν και κατανοούν το συμβολισμό που έχουν διάφορα κείμενα
- να αναγνωρίζουν τίς διάφορες μορφές πεζων και ποιητικών κειμένων (μυθιστόρημα, διήγημα, θέατρο, μύθος, παράδοση, παραμύθι, επιστολή, επιστημονικό κείμενο, παραδοσιακό - μοντέρνο ποίημα, δημοτικό τραγούδι κτλ.)
- να αναγνωρίζουν και ονομάζουν την ομοιοκαταληξία και το μέτρο ενός ποιήματος
ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΦΡΑΣΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η απόκτηση και καλλιέργεια της ικανότητας των μαθητών για γραπτή έκφραση αποτελεί πρωταρχική επιδίωξη του γλωσσικού μαθήματος. Με αυτήν οι μαθητές βοηθούνται να εκφράζουν τον εσωτερικό τους κόσμο με τρόπο δημιουργικό και να παράγουν κάθε είδους κείμενα που εξυπηρετούν επικοινωνιακές τους ανάγκες.
ΣΚΟΠΟΣ
Οι μαθητές να εκφράζονται γραπτώς με ευχέρεια, σαφήνεια, ακρίβεια, πληρότητα και δημιουργικότητα για αποτελεσματική επικοινωνία.
ΣΤΟΧΟΙ
Τάξεις Α '+ Β'
Οι μαθητές, έχοντας υπόψη τους την περίσταση επικοινωνίας και συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο:
- να γράψουν πρόταση και να χρησιμοποιούν κεφαλαίο γράμμα στην αρχή και τελεία ή ερωτηματικό στο τέλος (κάνουν απλή δήλωση, ζητούν και δίνουν πληροψορίες, παρακαλούν, εκφράζουν απορία, επιθυμία, συμφωνία ή διαφωνία, κτλ.)
- να γράψουν σύνθετη πρόταση με περισσότερα του ενός υποκείμενα ή κατηγορούμενα και να χρησιμοποιούν κόμμα όπου χρειάζεται
- να γράψουν μικρές προτάσεις κατά παράταξη και να χρησιμοποιούν κόμμα όπου χρειάζεται
- να γράψουν ανεξάρτητες προτάσεις, για το ίδιο θέμα, που να συναποτελούν μικρό κείμενο. (Περιγράφουν πρόσωπα, ζώα, αντικείμενα, εικόνες κτλ.)
- να γράφουν κείμενο, που οι προτάσεις του συνδέονται με βάση τη χρονική αλληλουχία. (Εξιστορούν γεγονότα, ώστε αυτοί που τα διαβάζουν να καταλαβαίνουν πώς διαδραματίστηκαν χρονικά)
- να γράφουν κείμενο, στο οποίο η συνοχή των προτάσεων εξασφαλίζεται από κάποια λογική σειρά. (Γράφουν οδηγία, συνταγή για παρασκευή γλυκίσματος, πρόσκληση με τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε ο παραλήπτης να ενεργήσει ορθά με βάση τις πληροφορίες που του δίνονται) να γράφουν μικρά ποιήματα με ή χωρίς ομοιοκαταληξία αλλά με ρυθμό.
Τάξεις Γ' + Δ'
Α. Οι στόχοι των τάξεων Α'και Β'.
Β. Οι μαθητές, έχοντας υπόψη τους την περίσταση επικοινωνίας και συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο:
- να γράφουν επαυξημένες προτάσεις, χρησιμοποιώντας επιθετικούς,επιρρηματικούς κι άλλους προσδιορισμούς, για να εκφράζονται με ακρίβεια
- να γράψουν προτάσεις με υποτακτική σύνδεση, για να εκφράσουν αιτία χρόνο, ενδοιασμό, σκοπό, κτλ. χρησιμοποιώντας κόμμα όπου χρειάζεται
- να μετασχηματίζουν προτάσεις για διαφοροποίηση της έμφασης, του χρόνου, της έντασης, της σημασίας κτλ.
- να γράψουν μια παράγραψο με ένα κύριο σημείο, στην οποία να περιγράφουν πρόσωπο, ζώο, εικόνα, αντικείμενο κτλ., εκδράζοντας σκέψεις και συναισθήματα.
- να γράψουν κείμενα στα οποία η συνοχή,των προτάσεων επιτυγχάνεται, όχι μόνο με τα συνηθισμένα συνδετικά (και, ύστερα), αλλά και με διάφορους άλλους συνδέσμους και προθέσεις
- να γράψουν κείμενο χρησιμοποιώντας χωριστή παράγραψο για κάθε κύριο σημείο, διατηρώντας τη συνοχή του κειμένου
- να γράψουν κείμενα στα οποία να χρησιμοποιούν διαλόγους, για να γίνει ζωντανή η έκφρασή τους (χρησιμοποιούν περισσότερα σημεία στίξης, όπως: παύλα, κόμμα, θαυμαστικό, ερωτηματικό κτλ.)
- να γράψουν επιστολές σε φιλικά ή συγγενικά τους πρόσωπα
- να γράφουν ποιήματα για θέματα που συζητούν στην τάξη ή που τους συγκινούν
- να γράφουν θεατρικές σκηνές, για να αποδώσουν παραστατικά τα δρώμενα μιας ιστοριας.
Τάξεις Ε'+ Στ'
Α. Οι στόχοι των προηγούμενων τάξεων.
Β. Οι μαθητές, έχοντας υπόψη τους την περίσταση επικοινωνίας και συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο:
- να γράφουν προτάσεις με επεξήγηση ή παράθεση, χρησιμοποιώντας το κόμμα όπου χρειάζεται
- να γράφουν περίληψη, για να δώσουν σε συντομία τα κύρια σημεία ενός κειμένου
- να γράφουν κείμενο χρησιμοποιώντας το κατάλληλο ύψος
- να γράφουν κείμενο που σχετίζεται με καθημερινές κοινωνικές ανάγκες και έχει ιδιαίτερη μορφή σε κάθεπερίπτωση (αίτηση, πρόσκληση, διαμαρτυρία, επιστολή, ευχαριστίες κτλ.)
- να γράφουν κείμενο χρησιμοποιώντας (χωριστά ή μαζί) αφήγηση, περιγραφή, διάλογο
- να μετατρέπουν κείμενο από μια οπτική γωνία σε άλλη (αλλαγή κατάστασης, χρόνου, προσώπου κτλ.)
- να χρησιμοποιούν ποικίλα εκψραστικά στοιχεία, για να κάνουν ζωντανή την έκφρασή τους (παρομοίωση, μεταφορά, ερώτηση, αυτοερώτηση, απομίμηση ήχων, αναφώνηση, προσωποποίηση, αντίθεση κτλ.)
- να εμπλουτίζουν ή απογυμνώνουν δικό τους ή άλλο κείμενο, για να κάνουν ουσιαστικότερη ή ακριβέστερη την έκφρασή τους
- να oλoκληρώνoυν ημιτελές κείμενο
- να ευαισθητοποιούνται απέναντι στο θέμα τους και να αντλούν πληροφορίες με όσο το δυνατόν περισσότερες αισθήσεις, για να εκφράζονται πληρέστερα και παραστατικότερα
- να γράψουν ποιήματα που απευθύνονται σε συγκεκριμένο ακροατήριο και αψορούν συγκεκριμένη κοινωνική εκδήλωση
- να γράψουν θεατρικές σκηνές, για να σκιαγραφήσουν το χαρακτήρα συγκεκριμένων προσώπων
ΒΑΣΙΚΟ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η κατάκτηση, από τους μαθητές, ενός βασικού λεξιλογίου από ορθοφωνική, εννοιολογική και ορθογραφική άποψη είναι αναγκαία, γιατί αναπτύσσει την ικανότητά τους για κατανόηση και έκφραση. Η καλλιέργεια του λεξιλογίου πετυχαίνεται όχι μόνο κατά τη γλωσσική διδασκαλία, αλλά και κατά τη διδασκαλία, των άλλων μαθημάτων.
ΣΚΟΠΟΣ
Οι μαθητές να κατακτήσουν σταδιακά από ορθοφωνική, εννοιολογική και ορθογραφική άποψη τις λέξεις του βασικού εννοιολογικού και ορθογραφικού λεξιλογίου.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
Το βασικό εννοιολογικό και ορθογραφικό λεξιλόγιο ορίζεται από το ελλαδικό Αναλυτικό Πρόγραμμα και παρουσιάζεται στα βιβλία της σειράς "Η γλώσσα μου". Επειδή η Κύπρος παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα, το βασικό εννοιολογικό και ορθογραφικό λεξιλόγιο εμπλουτίζεται με τις πιο κάτω λέξεις, που σχετίζονται άμεσα με την κυπριακή πραγματικότητα:
Τάξεις Γ' + Δ' |
αγνοούμενος |
Κύπριος |
Πάφος |
Αμμόχωστος |
Κύπρος |
Πενταδάχτυλος |
|
αντίσκηνο |
Λάρνακα |
πρόσφυγας |
|
Βαρώσι |
Λεμεσός |
Σαλαμίνα |
|
Καρπασία |
Λευκωσία |
στρατόπεδο |
|
Κερύνεια |
Μεσαορία |
Τρόοδος |
|
κυπριακός |
Μόρφου |
φυλάκιο |
Τάξεις Ε'+ Στ' |
ανεξαρτησία |
Ενδοκυπριακές συνομιλίες |
αντικατοχική (εκδήλωση) |
επαναπροσέγγιση |
|
απελευθέρωση |
έποικος |
|
απελευθερωτικός |
Ηνωμένα Έθνη |
|
απόδημος |
κατεχόμενος |
|
αυτοστέγαση |
καταυλισμός |
|
δημοκρατία |
ξεριζωμός |
|
διακοινοτικός (διάλογος) |
ομοσπονδία |
|
διαφωτίζω |
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) |
|
διαφώτιση |
πραξικόπημα |
|
εγκλωβισμένος |
Συμβούλιο Ασφαλείας |
|
Εθνική Φρουρά |
συνοικισμός |
|
εθνοφρουρός |
τουρκική εισβολή |
|
εισβολέας |
Φυλακισμένα Μνήματα |
|
εκτοπισμένος |
ψήφισμα |
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η διδασκαλία της Γραμματικής γίνεται στα πλαίσια της ενιαίας προσέγγισης του γλωσσικού μαθήματος, βασίζεται στα αναγνωστικά κείμενα και δίνει έμφαση στη λειτουργική χρήση της γλώσσας.
ΣΚΟΠΟΣ
Οι μαθητές να αναγνωρίζουν και να κατανοούν, ανάλογα με την ηλικία και τις πνευματικές τους δυνάμεις, τα σπουδαιότερα γραμματικοσυντακτικά σχήματα της νεοελληνικής γλώσσας και να τα εφαρμόζουν σωστά τόσο στον προφορικό, όσο και στο γραπτό λόγο.
ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΥΛΗΣ
Η γραμματική αντιμετωπίζεται στα βιβλία της σειράς "Η γλώσσα μου" υπό την ευρύτερή της έννοια και περιλαμβάνει φωνολογία, μορφολογία, σύνταξη και σημασιολογία.
Μέσα στα πλαίσια της ενιαίας προσέγγισης του γλωσσικού μαθήματος, η ύλη της γραμματικής ενσωματώνεται στις διάφορες ασκήσεις που έπονται των κειμένων. Η διάταξη των γραμματικών φαινομένων είναι σπειροειδής και γι' αυτό ενδείκνυται να ακολουθείται η σειρά με την οποία παρουσιάζονται στα βιβλία.
Τα γραμματικά φαινόμενα, που μελετούνται στο δημοτικό σχολείο, περιέχονται στο ελλαδικό βιβλίο "Αναλυτικά Προγράμματα Μαθημάτων του Δημοτικού Σχολείου", που υπάρχει σε όλα τα σχολεία.
ΓΡΑΦΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Γραφή είναι μια σημαντική δεξιότητα για την απεικόνιση του λόγου με γραπτά συμβολα.
ΣΚΟΠΟΣ
Σκοπός της διδασκαλίας της γραφής ειναι να γράφουν οι μαθητές καθαρά, ευανάγνωστα και καλαίσθητα, με ρέουσα γραφή, με ταχύτητα ανάλογη με την ωριμότητά τους και να αναπτύξουν τον προσωπικό τους γραφικό χαρακτήρα.
ΣΤΟΧΟΙ
Οι μαθητές:
- να αναπτύξουν κινητική δεξιότητα των δαχτύλων
- να συντονίζουν τις κινήσεις χεριόύ - ματιού
- να κρατούν σωστά το μολύβι, με τα τρία δάχτυλα
- να γράψουν τα αριθμητικά σύμβολα και τα γράμματα (μικρά και κεφαλαία) ισομεγέθη και με τη σωστή κίνηση
- να διατηρούν κανονική απόσταση μεταξύ των γραμμάτων μιας λέξης και μεταξύ των λέξεων μιας πρόταση
- να γράφουν καθαρά, ευανάγνωστα, συμμετρικά και καλαίσθητα
- να γράφουν με αυτοπειθαρχία και προσοχή και με ταχύτητα ανάλογη με την ωριμότητά τους
- να γράψουν με ρέουσα γραφή
- να αναπτύξουν τον προσωπικό τους γραφικό χαρακτήρα.
ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΗΓΩΝ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η συνεχής και ραγδαία αύξηση των γνώσεων έχει καταστήσει αδύνατη την παρακολούθησή τους από τον άνθρωπο, γι' αυτό και η εκπαίδευση μετατοπίζεται από την προσπάθεια παροχής έτοιμων γνώσεων στην καλλιέργεια δεξιοτήτων μελέτης και αξιοποίησης πηγών, που να βοηθούν τους μαθητές να επισημαίνουν και να επιλέγουν τις γνώσεις που χρειάζονται σε κάθε περίσταση.
Οι δεξιότητες αυτές αφορούν όλα τα θέματα του Α.Π. Καλλιεργούνται ιδιαίτερα στο γλωσσικό μάθημα.
ΣΚΟΠΟΣ
Οι μαθητές να αποκτήσουν τεχνικές μελέτης, οι οποιες θα τους καταστήσουν ικανούς να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά πηγές αναφοράς, για να αντλούν, διασταυρώνουν και επαληθεύουν πληροφορίες.
ΣΤΟΧΟΙ
Τάξεις Α' + Β'
Οι μαθητές:
- να προσδιορίζουν ένα βιβλίο με βάση τον τίτλο και το συγγραφέα του
- να χρησιμοποιούν το λεξιλόγιο των βιβλίων τους, για να αναζητούν ή να ελέγχουν την ορθογραφία λέξεων
- να γνωρίζουν ότι το περιεχόμενο των λεξικών και των εγκυκλοπαιδειών δίνεται με αλφαβητική σειρά.
Τάξεις Γ' + Δ'
Α. Οι δεξιότητες των τάξεων Α' και Β'.
Β. Οι μαθητές:
- να προσδιορίζουν ένα βιβλίο με βάση τον τίτλο, το συγγραφέα, τον εκδότη και τη χρονιά έκδοσης
- να προσδιορίζουν ένα κείμενο σε βιβλίο με βάση τον τίτλο, το συγγραφέα και τη σελίδα στην οποία βρίσκεται
- να χρησιμοποιούν τον πίνακα περιεχομένων, για να βρίσκουν γρήγορα συγκεκριμένο κεφάλαιο ή άλλα στοιχεία στα σχολικά τους βιβλία να προσδιορίζουν μια λέξη, μια φράση, μια πρόταση, μια πληροφορία σε κείμενα με βάση τη σελίδα, την παράγραφο, τη στροφή, τη γραμμή, το στίχο στην οποία βρίσκεται
- να χρησιμοποιούν λεξικά, για να αναζητούν ή να ελέγχουν την ορθογραφία ή τη σημασία λέξεων
- να αντλούν πληροφορίες για το ίδιο θέμα από διάφορες πηγές.
Τάξεις Ε' + Στ'
Α. Οι δεξιότητες των προηγούμενων τάξεων.
Β. Οι μαθητές:
- να βρίσκουν σε λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, οδηγούς, εφημερίδες, περιοδικά, καταλόγους (τηλεφώνων, οδών κτλ.), τις πληροφορίες που ζητούν
- να παίρνουν μια γενική εικόνα του περιεχομένου ενός βιβλίου από την εισαγωγή, τον πρόλογο, την περίληψη και τους πίνακες περιεχομένων
- να σημειώνουν τα στοιχεία που χρειάζονται από κάποια πηγή πληροφοριών με πρακτικό και εύχρηστο τρόπο
- να παίρνουν σημειώσεις και να κάνουν περιλήψεις και διαγράμματα
- να αναφέρουν και να καταγράψουν την βιβλιογραφία από την οποία έχουν αντλήσει τις πληροφορίες τους
- να ερμηνεύουν διαγράμματα, γραφικές παραστάσεις, πίνακες, χάρτες που υπάρχουν σε βιβλία και να τα χρησιμοποιούν σε συνδυασμό με τα κείμενα για πληρέστερη πληροφόρηση
- να διαβάζουν και ερμηνεύουν αρκτικόλεξα
- να παρουσιάζουν βιβλία σε συμμαθητές τους ή άλλους με τρόπο που να δίνουν σύντομες και όσο το δυνατόν πλήρεις πληροφορίες γι' αυτά (περίληψη, ήρωες, συγγραφέας κτλ.)
- να οργανώνουν τη βιβλιοθήκη τους ή της τάξης τους με βάση συγκεκριμένο κριτήριο, π.χ. θέμα, συγγραφέα, είδος κτλ., για ευκολότερη χρήση τους
- να αξιολογούν την ποιότητα των εξωτερικών γνωρισμάτων ενός βιβλίου (δέσιμο, εικονογράφηση, τύπος γραμμάτων, σελίδες, χρώμα κτλ.), για να επιλέγουν το καλύτερο